Çölyak hastalığı insanoğlunda en fazla gözlenen bağışıklık kökenli ve ömür boyu devam eden besin alerjisi. Buğday, arpa ve çavdarda bulunan glutene karşı vücudun bir bağışıklık yanıtı olarak tanımlanıyor ve ömür boyu devam eden besin alerjisi olarak tanımlanan çölyak hastalığı taşıyanların yüzde 95’ine henüz tanı konulmadığı söyleniyor. Çölyakta diyet çok önemli. Eğer glutenli bir ekmeği kestiğiniz bıçakla glutensiz bir ekmeği keserseniz onu yiyemezsiniz. Bu durumda yiyeceğiniz hamur işlerini glutensiz unla evde kendinizin hazırlaması en doğru çözümlerden biri. Glutensiz unla hazırladığım bu fıstık ezmeli ve çikolatalı kurabiyeleri hazırlamak çok kolay. Unun özelliğinden dolayı çok daha gevrek ve ağızda dağılan bir yapıda oluyorlar. Deneyecek arkadaşlarıma şimdiden afiyet olsun.

Malzemeler:

• 1/2 cup bardağı fıstık ezmesi
• 4 çorba kaşığı Slimini Glutensiz Un
• 1 çorba kaşığı bal (istenirse)
• 2 çorba kaşığı süt
• 1 çorba kaşığı zeytinyağı
• 1 çay kaşığı saf vanilya özü
• 1/2 çay kaşığı deniz tuzu

Süsleme için;

• 10 adet fıstık
• 1/4 cup bardağı bitter çikolata

Hazırlanışı:

1. Bir karıştırma kabına fıstık ezmesi, bal, süt, zeytinyağı, vanilya ve tuzu ekleyin. Bir tahta kaşık ile bir dakika boyunca karıştırın. Glutensiz unu her defada bir kaşık olmak üzere karışıma ekleyin. Hamurun kıvamını kaçıracak olursanız biraz daha un ya da süt ekleyebilirsiniz.
2. Hazırladığınız hamuru ceviz büyüklüğünde parçalara ayırıp top haline getirin. Tepsiye koyun ve üzerlerine elinizle hafifçe bastırıp şekil verin. Bir taraflarına yarım fıstık koyup 180 derecede 10-14 dakika arasında pişirin.
3. Fırından aldıktan sonra tepside 5 dakika bekletin ve sonrasında bir tel raf üzerinde soğutun.
4. Fıstık ezmesi yerine fındık ezmesi de kullanabilirsiniz.
5. Çikolata sosu; Çikolatayı benmari usulü eritin. Her bir kurabiyenin fıstıksız yarısını çikolataya batırın ve yağlı kağıt üzerine koyun. Ardından buzdolabına kaldırın.
6. Çikolatalar donduktan sonra servis edebilirsiniz. Buzdolabında veya derin dondurucuda saklayabilirsiniz.

Bu minik ekmekler lezzetlerinin yanında, glutensiz un kullanarak hazırladığım için çölyak hastaları için de mükemmel bir tarif. Rengiyle sunumun güzelliği yanında, tarifte kullandığım ıspanak ve lor peynirinin lezzetini her lokmada alacağınız nefis bir ekmek. Üstelik mayalama ve fırında pişirme olmadığı için hazırlaması ve pişirmesi de çok kolay olan bu ekmekleri her öğünde keyifle tüketebilirsiniz. Şimdiden afiyet olsun.

Malzemeler:

• 4 çorba kaşığı Slimini Glutensiz Un
• 3 yemek kaşığı lor peyniri
• 1 yumurta (ya da 2 yumurta akı)
• 1/2 su bardağı ıspanak (haşlanmış, süzülmüş)
• Yeteri kadar tuz ve taze çekilmiş karabiber
• Yeteri kadar su

Hazırlanışı:

Bir kase içinde su hariç bütün malzemeyi karıştırın. Suyu kontrollü olarak yavaş yavaş yeteri kadar ekleyin. Homojen hale gelene kadar yoğurun, çok sıkı olmayan yumuşak bir hamur yapın.
Ceviz büyüklüğünde toplar yapın ve elinizle bastırarak köfte gibi şekillendirin. Üzerine dilerseniz çatalla delikler açın ya da çatal bastırarak şekil verin.
Sıcak tavayı fırça yardımıyla zeytinyağı ile yağlayın ve ekmeklerin her iki tarafı da içleri hamur kalmayacak şekilde pişirin.
Sıcak ya da soğuk olarak tüketebilirsiniz.

Dikkat edelim!

İçinde gluten olmadığı için diğer unlara nazaran daha fazla su çekecektir. O yüzden bütün malzemeleri karıştırdıktan sonra su miktarını yavaş yavaş ekleyerek ayarlayabilirsiniz.
Yine gluten içermediği için ele ya da çalıştığınız zemine çok çabuk yapışacaktır. Bu yüzden ellerinizi ve zemini bolca unlayarak yuvarlayın.
Süsleme için üzerine delikler açabilir, ya da çatalla bastırarak şekil verebilirsiniz.

Slimini Glutensiz Un; Çölyak hastalığı olan bireylerin sağlıklı beslenmesine yardımcı olur.

• Ülkemizde her 100 kişiden birinin çölyak hastası olduğu bilinmektedir. Çölyak hastalığı olan bireylerin sağlıklı kalabilmek için glutensiz beslenmeleri gerekir. Bu bireylerin gluten tüketmesi, bağırsak hücrelerinde ters bir etkiye sebep olup, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
• Glutene ters tepki veren ancak çölyak hastası olmayan bireylerde, henüz sınıflandırılmış çölyak dışı gluten duyarlılığı olabilir. Bu rahatsızlıkta, glutenin verdiği hasarın, çölyak hastalığınınki kadar şiddetli olmadığı düşünülmektedir. Ancak her iki rahatsızlığın da tek tedavisi, glutensiz beslenmeden geçer.
• Glutensiz unu sağlıklı bireylerde rahatça kullanabilir.

İncecik hamuru, yumuşacık dolgun kremasıyla en sevdiğim tartların başında geliyor. Hele de yürüdüğüm yollar sarı yeşil kabuklu meyveleriyle etrafımı süsleyen limon ağaçlarıyla bezenmişken… Yanlarından geçerken dallarından kopardığım mis kokulu tazecik limonlarla hazırlamayı çok seviyorum. Bir de yemeden dayanıp bir gün buzdolabında bekletebilmişsem çok daha lezzetli oluyor. Bu defa çok sevdiğim bu tartı çölyak hastası takipçilerim için Slimini Light Glutensiz Un ile hazırladım. Glutensiz un çalışması zor bir un olmasına rağmen kıvamı çok çok iyi tuttu. Deneyecek arkadaşlarıma şimdiden afiyet olsun.

Malzemeler:

Tabanı için;

• 1/2 cup Slimini Light Glutensiz Un
• 1/4 cup Slimini Light Buğday Nişastası
• 1/2 cup pudra şekeri
• 125 gram soğuk tereyağı
• Çeyrek çay kaşığı tuz

Kreması için;

• 4 yumurta
• 1 cup şeker (istenirse daha az olabilir)
• 1/4 cup Slimini Light Glutensiz Un
• 1/2 paket kabartma tozu
• Çeyrek çay kaşığı tuz
• 5 adet iri limonun suyu
• 1 adet limon kabuğu rendesi

Hazırlanışı:
Tabanı için olan malzemelerin hepsini robotta karıştırın. Yağlı kağıt serilmiş, kare bir tepsiye (20 ya da 23 santim büyüklüğünde ve derince) bastırarak yayın. Slimini Light Glutensiz Un çok çabuk elinize yapışacağı için üzerine biraz un serpip bir bardak altı ya da cup ölçünüzün tabanı ile düzeltin. Kremasını tutması için biraz da kenarlarını hamurla kaplayın. Üzerine çatalla delikler yapın ve 180 derecede altın rengi olana kadar pişirin. Tabanı fırında pişerken kremasını hazırlamaya başlayabilirsiniz.
Krema; Yumurtaları iyice çırpıp kabartın, içine limon suyu hariç bütün malzemeleri koyup karıştırın. Ardından limon suyunu da ekleyin ve karıştırarak kremanızı hazır hale getirin.

Fırından çıkarıp hafifçe soğuttuğunuz tart hamurunun üzerine kremayı dökün ve 170 derecede 20-30 dakika kadar fırında pişirin. Kalıbı salladığınızda ortası hafifçe sallanıyorsa pişmiş demektir.
Soğuduktan sonra en az bir saat mümkünse bir gün beklettikten sonra, dilerseniz üzerine bolca pudra şekeri serpin ve nane yaprakları, taze meyveler ile süsleyerek servis edin.

Dikkat edelim!

Bu tarz kremalı kek ya da tartları keserken her defasında bıçağınızı nemli bez ile silerseniz kestiğiniz dilimler çok düzgün olur.
Cup ölçünüz yoksa yerine orta boy su bardağı kullanabilirsiniz.
Kek kalıbınız mümkünse bu ölçülerden çok büyük olmasın. Bu ölçülerde bir kalıpla hazırlarsanız incecik bir hamur, bol kremalı bir tart pişirmiş olursunuz. Kare yerine aynı hacimde dikdörgen ya da yuvarlak tepsi de kullanabilirsiniz.

Glutensiz diyette tüketilmemesi gereken besinler;

• Buğday, arpa, çavdar, yulaf ve bunların unlarından yapılmış herşey
• Ekmek
• Şehriye
• Bulgur
• Makarna, Erişte, Kuskus
• Bisküvi
• Simit
• Tarhana, un kullanılarak yapılan tüm çorbalar
• Yarma
• İrmik
• Pasta, Börek, Çörek
• Hazır çorbalar
• Kek ve pastalar
• Kraker
• Gofret, kurabiye, çikolata, puding
• Hazır salça
• Ketçap
• Unlu soslar
• Hazır çeşni vericiler
• Ekmek ya da un kullanılarak yapılan köfteler

Tüketilebilecek besinler;

• Pirinç
• Mısır
• Soya
• Kuru baklagiller
• Karabuğday
• Kinoa
• Amarant
• Tüm sebze ve meyveler
• Yumurta
• Peynir
• Süt, yoğurt
• Gluten içermeyen besinler

Marketlerde satılan birçok besin gluten içermektedir. O yüzden besin etiketleri mutlaka okunmalı ve ‘glutensiz’ ibaresi bulunmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca glutensiz ürünlerin üzerinde besinin glutensiz olduğuna dair işaret bulunmaktadır. Bu besinler rahatlıkla tüketilebilir. Glutensiz un, glutensiz nişasta, glutensiz makarna, glutensiz bisküvi, glutensiz kek vb. yiyecekler çölyak hastaları tarafından tüketilebilir.

Glutensiz İşaretleri

Çölyak hastalarında bağırsakta emilim bozukluğu olduğu için vitamin ve mineral eksiklikleri görülebilir. Bu yüzden hastada vitamin-mineral eksiklikleri olup olmadığına bakılarak demir, folik asit ve B12 vitamini verilebilir. Ayrıca, B grubu vitaminler daha çok tahıllarda bulunmasından dolayı glutensiz diyetle az alındığı için eksikliği görülebilir. Yeterli ve dengeli dengeli beslenmenin sağlanabilmesi mutlaka bir diyetisyene başvurulmalı ve kişinin gereksinimlerine özel diyet listesi hazırlanarak tedavi sürdürülmelidir.

Çölyak birçok belirtiyle kendini gösterir. Belirtilerinden bazıları; karın bölgesinde öne doğru şişkinlik, yaşa göre kilo azlığı, kas zayıflığı, kansızlık, ishal, kusma, iştahsızlık, büyüme geriliği, gaz şikayetleri, kemik ağrıları, ciltte kaşıntılı döküntülerdir. Erken çocukluk döneminde (ilk 2 yaş) hastalığın klasik belirtileri ishal, kusma, iştahsızlık, karın şişliği, kilo kaybı, kabızlık ve büyüme geriliğidir. Büyük çocuklarda ve yetişkinlerde ise diğer belirtilere ek olarak tedavi edilemeyen veya nedeni bulunamayan kansızlık, kemik zayıflığı gibi durumlar da çölyak hastalığının belirtileri arasındadır. Ayrıca tip 1 diyabet gibi otoimmün troid hastalıklarıyla da birlikte çölyak görülme sıklığı yüksektir.

Çölyak ve geçici gluten intoleransı belirtileri birbiriyle aynı olduğu için sıklıkla karıştırılabilmektedir. Geçici gluten intoleransında yaklaşık 2 yıl boyunca glutensiz diyet uygulanması sonucunda yapılan biyopsi ve çeşitli tetkiklerle bağırsağın yapısının düzeldiği görülür. Fakat çölyakta böyle bir durum söz konusu değildir. Çölyak hastalığında tek tedavi yöntemi glutensiz diyettir ve ömür boyu uygulanmalıdır. Gluten içeren besinlerin tamamen diyetten çıkarılmasıyla birlikte şikayetlerin ortadan kalktığı görülmektedir. Bu yüzden hastalar diyetlerine dikkat ederek gluten içeren hiçbir besini tüketmemeleri gerekmektedir. Buğday, arpa, çavdar ve bunlardan yapılan yiyeceklerin tüketilmemesine özen gösterilmelidir.

Çölyak hastalarında bağırsakta emilim bozukluğu olduğu için vitamin ve mineral eksiklikleri görülebilir. Bu yüzden tedavisinde vitamin-mineral eksiklikleri olup olmadığına bakılarak demir, folik asit ve B12 vitamini verilebilir. Ayrıca, B grubu vitaminler daha çok tahıllarda bulunmasından dolayı glutensiz diyetle az alındığı için eksikliği görülebilir. Mutlaka bir doktora ve diyetisyene başvurularak tedavi edilmelidir. Ayrıca doktor ve diyetisyenlere danışarak Slimini Glutensiz Un ve Slimini Light Glutensiz un tüketilebilir. Çünkü çölyaklılara özel yapılmış bu unlar piyasadaki birçok glutensiz undan farklı olarak özellikli, kaliteli ve sağlıklı unlardır.